یکشنبه دوم تیر 1387
خودشناسی
پرسش:
چگونه خودشناسي راهي به سوي خذاشناسي است ؟
پاسخ:
حديثي از پيامبر( ص )نقل شده است :
هر كس خود را بشناسد, خدايش را شناخته است >.
]تو كه در علم خود زبون باشي عارف كردگار چون باشي ؟!
]مرحوم نراقي مي فرمايد: .(1)
در حديث ديگري از امام علي ( ع) آمده است : .(2) در اين حديث معرفت نفس باعث معرفت ربّ ذكر شده است ; يعني اگر كسي بخواهد خدا را بشناسد, بايد خود را بشناسد.دربارهء معناي اين دو حديث بحث هاي مفصلي شده است كه در يك كتابچه مي گنجد ,ولي اقوالي را كه مرحوم علامهء مجلسي در ذيل اين دو حديث نقل كرده است , به طور مختصر مي آوريم :
1 معرفت و شناخت نفس كه خدا آن را خلق كرده و شناخت معايب و شناخت آن چه كه باعث كمال نفس يا پستي نفس مي شود, باعث كمال معرفت به خداي متعال به حسب قابليّت هر شخص مي شود و او به عظمت و قدرت پروردگار پي مي برد. چون نفس انساني بزرگ ترين مخلوق الهي است , اگر درست شناخته شود, خدا هم شناخته خواهد شد.
2 مراد از حديث اين باشد كه نفس هر صفتي كه براي خود مي يابد, از خدا نفي كند; زيرا صفات نفس مربوط به ممكنات است و همراه و مشوب با عجز و نقص است .
انسان از اين طريق مي فهمد كه خدا اين طور نيست ; زيرا وقتي انسان در خود جهل و نقص و ضعف بيابد, مي فهمد كه خدا اين هارا ندارد.
3 معناي ديگري از اين روايات استفاده مي شود, به اين مضمون كه : معرفت وشناخت خدا بديهي است . هر كس كه به حدّ رشد و فهم و عقل رسيد و خودش راشناخت , مي فهمد كه صانع و خالقي دارد.(3)
مرحوم شهيد مطهري مي فرمايد: خودشناسي (خودآگاهي ) كه خود واقعي انسان رابه يادش مي آورد, غفلت را از او مي زدايد; آتش به جانش مي افكند; او رادردمند و درد آشنا مي سازد. دعوت به خود آگاهي و اين كه : خود را بشناس تاخداي خوش را بشناسي , خداي خويش را فراموش نكن كه خودت را فراموش مي كني و سرلوحهء تعليمات مذهب است .()
انفسهم اولئك هم الفاسقون >.(4)
(پـاورقي 1.ملا احمد نراقي , معراج السعاده , ص 7
(پـاورقي 2.بحارالانوار, ج 2 ص 32
(پـاورقي 3.بحارالانوار, ج 2 ص 32
(پـاورقي 4.حشر(59 آيهء 19
چگونه خودشناسي راهي به سوي خذاشناسي است ؟
پاسخ:
حديثي از پيامبر( ص )نقل شده است :
هر كس خود را بشناسد, خدايش را شناخته است >.
]تو كه در علم خود زبون باشي عارف كردگار چون باشي ؟!
]مرحوم نراقي مي فرمايد: .(1)
در حديث ديگري از امام علي ( ع) آمده است : .(2) در اين حديث معرفت نفس باعث معرفت ربّ ذكر شده است ; يعني اگر كسي بخواهد خدا را بشناسد, بايد خود را بشناسد.دربارهء معناي اين دو حديث بحث هاي مفصلي شده است كه در يك كتابچه مي گنجد ,ولي اقوالي را كه مرحوم علامهء مجلسي در ذيل اين دو حديث نقل كرده است , به طور مختصر مي آوريم :
1 معرفت و شناخت نفس كه خدا آن را خلق كرده و شناخت معايب و شناخت آن چه كه باعث كمال نفس يا پستي نفس مي شود, باعث كمال معرفت به خداي متعال به حسب قابليّت هر شخص مي شود و او به عظمت و قدرت پروردگار پي مي برد. چون نفس انساني بزرگ ترين مخلوق الهي است , اگر درست شناخته شود, خدا هم شناخته خواهد شد.
2 مراد از حديث اين باشد كه نفس هر صفتي كه براي خود مي يابد, از خدا نفي كند; زيرا صفات نفس مربوط به ممكنات است و همراه و مشوب با عجز و نقص است .
انسان از اين طريق مي فهمد كه خدا اين طور نيست ; زيرا وقتي انسان در خود جهل و نقص و ضعف بيابد, مي فهمد كه خدا اين هارا ندارد.
3 معناي ديگري از اين روايات استفاده مي شود, به اين مضمون كه : معرفت وشناخت خدا بديهي است . هر كس كه به حدّ رشد و فهم و عقل رسيد و خودش راشناخت , مي فهمد كه صانع و خالقي دارد.(3)
مرحوم شهيد مطهري مي فرمايد: خودشناسي (خودآگاهي ) كه خود واقعي انسان رابه يادش مي آورد, غفلت را از او مي زدايد; آتش به جانش مي افكند; او رادردمند و درد آشنا مي سازد. دعوت به خود آگاهي و اين كه : خود را بشناس تاخداي خوش را بشناسي , خداي خويش را فراموش نكن كه خودت را فراموش مي كني و سرلوحهء تعليمات مذهب است .()
انفسهم اولئك هم الفاسقون >.(4)
(پـاورقي 1.ملا احمد نراقي , معراج السعاده , ص 7
(پـاورقي 2.بحارالانوار, ج 2 ص 32
(پـاورقي 3.بحارالانوار, ج 2 ص 32
(پـاورقي 4.حشر(59 آيهء 19
[+]
نوشته شده توسط محمد در 1:57 |
